Tagarchief: vrijwilligerswerk

GEZOCHT: vrijwilligers – beheerdag za 8 mei 2021

De derde beheerdag van 2021 in de Gentbrugse Meersen gaat door op zaterdag 8 mei van 14:00 tot 16:30.

We werken voor de tweede maand op rij op de terreinen tussen de Emiel Claeyslaan en de Hoogoeverstraat / Oude Scheldeweg.

Op het terrein waar we reeds in april werkten, moeten we fluweelbomen afzetten en braamstruiken planten.

Op een veld naast het oude baseballterrein zullen we een oude afscheiding van prikkeldraad en paaltjes verwijderen. De afscheidingen staan echter aan de rand van grachten die in april tot buiten hun oevers zijn getreden. Het valt dus nog af te wachten wat de situatie in mei zal zijn.

Als het nog te nat is om de afscheiding te verwijderen, zullen we een oude stal op het terrein leegmaken en het afval klaarleggen voor ophaling.

Door covid zijn inschrijving verplicht via de kalender van Natuurpunt. Gelukkig mogen we vanaf 8 mei met grotere groepen samenkomen, waardoor we ook meer beschikbare plaatsen kunnen voorzien. De terreinen zijn sowieso groot genoeg om heeeeel veel afstand tussen elkaar te kunnen houden.

Afspraakplaats: aan het einde van het wandelpad tussen Emiel Claeyslaan 12 en 14. We spreken af in de weide, niet op straat. Wandel dus het pad af tot aan de afsluiting van de weide.

Verplicht materiaal: handschoenen en mondmasker

Optioneel materiaal: tang om krammetjes te verwijden en kniptang om ijzerdraad te knippen. Een spade kan ook welkom zijn.

Za 10 april 2021: verslag beheerdag

De meeste vrijwilligers zullen zich deze dag herinneren al ‘nat, nat, nat’. Velen van hen hebben die dag voor de eerste keer meegeholpen. En vol enthousiasme!

De regen krijgt ons niet klein

We hebben gewerkt op de terreinen achter de Emiel Claeyslaan. Dit stuk grond is al een tijdje eigendom van Natuurpunt, maar werd tot enkele maanden geleden nog door de vorige eigenaar gebruikt. Nu staan we zelf in voor het beheer.

We zijn dus begonnen met de klassieke opkuis van nieuw verworven terreinen: prikkeldraad verwijderen. Prikkeldraad is een goedkope manier om koeien in een weide te houden, maar heeft minder zijn plaats in natuurgebied. Het VOC in Merelbeke kan het beamen: vogels blijven soms hangen in de prikkels en kunnen daardoor onherstelbare schade oplopen aan hun vleugels en romp. Daarom verwijdert Natuurpunt beetje bij beetje de prikkeldraad op de plaatsen waar die geen meerwaarde meer heeft.

Samen aan hetzelfde eindje trekken

De prikkeldraad en de paaltjes werden voorlopig opgeslagen in een oude stal. De draad zal op termijn worden verwijderd met ander oud ijzer. De paaltjes moeten we nog verder sorteren en de herbruikbare zullen we recupereren.

Er werden ook twee toegangen afgesloten waar wandelaars nu al te vlot de weides in liepen.

Als laatste werden ook een aanzet gemaakt van een fruitafscheiding. Prikkeldraad verwijderen is 1 ding, maar als het gebied niet toegankelijk mag zijn, heb je een alternatief nodig. In dit geval bramen. Er werden dus al heel wat braamstruikjes aan de rand van het terrein geplant die dan op termijn net als een takkenwal een ontradende functie zullen vervullen. Maar dan een lekkere.

De volgende werkdag is gepland op zaterdag 8 mei van 14:00 tot 16:30. We zullen hetzelfde werk uitvoeren op terreinen naast deze van april.

Zaterdag 20 maart 2021: minibeheermoment

Zaterdagvoormiddag hebben 4 volwassen vrijwilligers en 1 kind het pad aan de kikkerpoel wat gefatsoeneerd.

De aarde die de week tevoren gebruikt was om het pas op te hogen, was ondertussen al voor een groot deel uitgedroogd. Maar omdat het oorspronkelijk modder was, waren er diepe stappen in zichtbaar, die in die vorm ook zo opdroogden. Het zag er daardoor nog steeds nat uit, hoewel het dat niet meer was. En bij iedere regenbui zouden de voetstappen zich opnieuw met water hebben gevuld.

Daarom hebben we het pad effen geharkt en wat aangestampt. Nu kan het water beter weglopen als het zou regenen. Loop dus gerust opnieuw in het midden van het pad: er over wandelen is een goede manier om het water uit de grond te forceren en het pad te doen uitdrogen.

Voor en na

We hebben ook geprobeerd een hek te verplaatsen, maar de palen waren in beton gevat en het is zaterdag niet gelukt die uit te graven. Ondertussen heeft een vrijwilliger zondag al rond de palen gegraven en kunnen we volgende keer alsnog proberen ons doel te bereiken.

Tot slot hebben we zwerfvuil geruimd: een groot gescheurd zeil en en paar laarzen. Deze lagen aan de ruigte in het midden van de inkomweide.

Zwerfvuil in de inkomweide

Dit minibeheermoment werd pas 1 dag op voorhand gepland. Een “instant”-actie als het ware. Deze zijn korter dan beheerdagen en spelen in op noden van het moment. Wil je ook meehelpen bij zo instantacties? Surf dan naar http://www.wgbm.be en klik op de tab ‘contact’ in het menu bovenaan. Daar kan je jezelf toevoegen aan onze Whatsappgroep waar instantacties worden aangekondigd. Stuur daarna een berichtje naar de Whatsappgroep met je naam, zodat iedereen je kan toevoegen aan zijn/ haar contactpersonen. Alvast welkom 🙂

Za 13 maart 2021: beheerwerken met vrijwilligers – takkenwal en gracht

De eerste beheerdag van het jaar zit er op. Met groot succes.

In de voormiddag versterkten enkele vrijwilligers de weekendploeg van Natuurpunt Oost-Vlaanderen om de meidoornhaag op het terrein van de Vlaamse Waterweg aan het einde van de Oude Scheldeweg te snoeien. Natuurpunt is geen eigenaar van dit stukje grond, maar mag het wel beheren. Vorig jaar hebben we bij deze haag de kant van de straat aangepakt. Deze lente de kant van de weide.

De meidoornhaag snoeien op het terrein van de Vlaamse Waterweg

Het snoeisel werd naar de Voshoek getransporteerd om daar het laatste gat tussen de takkenwal en de prikkeldraad aan de Scheldedijk te dichten. Het is een indrukwekkend stukje takkenwal geworden dat veel hoger en breder is dan de delen die we tot nog toe aangelegd hebben.

Eerste lading meidoorntakken

In de namiddag werd de weekendploeg afgelost door een groep WGBM-vrijwilligers.

Een deel van de groep controleerde en herstelde de reeds bestaande takkenwal. Het lijkt er op dat er minder vandalisme heeft plaatsgevonden dan vorig jaar: de wal was nergens uit elkaar gescheurd. Waarschijnlijk heeft het geholpen dat we takken met doornen toegevoegd hebben en dat de wal ondertussen al wat hoger en meer vervlochten is. De wind had hier en daar wel wat schade aangebracht, maar dat was gemakkelijk te herstellen.

Het overgrote deel van de groep heeft een van de zwaarste activiteiten uitgevoerd die we tot nog toe georganiseerd hebben: de gracht langs de takkenwal opnieuw uitdiepen. Deze was op sommige plakken niet eens meer zichtbaar. Vorig jaar hebben we tijdens beheerdagen de takken uit de gracht gehaald. Dit jaar hebben we er de grond uit geschept.

De aarde werd gebruikt om het wandelpad naast de kikkerpoel te verhogen. Het wandelpad is in de winter vaak een modderschaatsbaan omdat de grond daar veel meer verzadigd is door water.

We geven toe dat de beheerwerken het momenteel nog wat gladder gemaakt hebben. De gracht was dan wel dicht geslibd, maar de grond bevatte erg veel water. Wat normaal is in de winter. We verwachten echter dat, eenmaal de grond uitgedroogd is, er wel een significante verbetering merkbaar zal zijn. We hopen dus op droog en winderig weer voor de komende dagen.

Gracht uitdiepen en wandelpad verhogen

Toen we klaar waren en alles hadden opgeruimd, zagen we aan de andere kant van het pad een leuk zicht: 2 kindjes met schopjes begonnen spontaan aarde uit de gracht te scheppen en aan het pad toe te voegen. De volgende generatie is er duidelijk klaar voor!! Zouden ze op 10 april mee komen helpen om de gracht ter hoogte van de bocht aan te pakken? Ze zijn zeker welkom. Hun ouders ook.

Spontane hulp

(met dank aan Jef Geldof – visueel verhalenverteller – voor de foto van de takkenwal aan de Voshoek)

Woe 9 december 2020: verslag opkuisen schuur

Beheerwerk is niet altijd lekker leuk buiten in het groen. Het is ook opkuisen van aangekochte gebouwen. Misschien iets minder tot de verbeelding sprekend dan natuurbeheer, maar even noodzakelijk. En in tegenstelling tot enkele voorbije beheeractiviteiten zaten we deze keer droog en uit de wind.

Natuurpunt werd in het voorbije jaar eigenaar van grond waarop enkele stallen en schuren staan. De vorige eigenaar had die echter jarenlang gebruik als opslagruimte en had de gebouwen bij verkoop niet ontruimd. Het kwam dus op de schouders van de WGBM-vrijwilligers terecht om het afval op te ruimen, te starten met 1 schuur. Covidproof konden we dat niet met veel mensen tegelijkertijd doen, dus hebben we het op 2 personen gehouden.

Hoe begin je daar nu aan? Bij aankoop van het gebouw kon je met moeite 1 meter binnen. Een ijzerhandelaar hielp ons met de eerste stappen en had reeds ettelijke tonnen ijzer opgehaald. Daardoor was het min of meer of meer mogelijk tussen het afval te laveren. Het afval voor de ramen was ook al voor een deel weg, waardoor er een beetje licht binnen kon. Verlichting is niet aanwezig.

Situatie om 9 u 30

Eerst maakten we twee hoeken vrij. Dan begonnen we te sorteren. Restafval in de ene hoek, hout in de andere. Ons mondmasker kreeg er meteen een functie bij: stofmasker.

Het restafval hebben we zoveel mogelijk in zakken gestoken, zodat we het later gemakkelijker kunnen verwijderen. Golfplaten en tapijten krijg je echter moeilijk kwijt in zakken van veevoer. Er zal dus nog wel het een en ander moeten worden versleurd als we het afval afvoeren.

Een hoek voor restafval
En eentje voor hout

Naarmate we vorderden, kwam er ruimte vrij voor een ijzerhoek en eentje voor steenpuin.

Om 14:00 was al het afval gesorteerd.

Hout en restafval
IJzer en steenpuin

De schuur is nog niet leeg, maar ondertussen wel beter toegankelijk.

Situatie om 14 u 00

Dit verhaal is echter nog niet af. De volgende stap is al het afval verwijderen. Dus…. wordt vervolgd.

ZO 29 november 2020: verslag beheerwerken aan de takkenwal

Er was een prachtige dag voorspeld: geen enkel wolkje, volop zon, 5 graden. Het leek een ideaal moment voor een beheermoment, in beperkte kring uiteraard.

Die 5 graden waren echter blijkbaar verdeeld over 2,5 ’s ochtends en 2,5 ’s middags. Zon hebben we de hele dag niet gezien. In Gent toch niet. Maar het regende niet en er was geen wind. Stilstaand was het ijskoud, maar eenmaal in beweging was het eigenlijk best wel te doen.

De beperkte kring was door de covidmaatregelen bewust heel beperkt gehouden: 4 volwassenen en 2 kinderen. Je zou denken dat we dan niets kunnen realiseren, maar ik schreef het al in eerdere artikels: je hoeft echt niet met veel te zijn om een verschil te maken. En dat werd zondag opnieuw bewezen.

Wat hebben we nu precies gedaan?

Covid-proof hebben we ons in 3 groepen verdeeld.

1 Vrijwilliger verplaatste snoeiafval van een meidoornhaag. De takken lagen op een grote hoop aan de Gentbruggekouter en ze moesten ongeveer 500 meter verder gebracht worden naar de Voshoek. Gelukkig had een van de vrijwilligers het prachtige idee grote zeildoeken te voorzien, waardoor de takken op de zeilen konden worden geschept en dan via het zeil versleept.

Door covid moeten we afstand houden en dus vaak alleen werken. Niet altijd even gemakkelijk.

Een andere vrijwilliger gebruikte de takken om de takkenwal te verstevigen en te verhogen.

De bubbel van 4 ruimde tussen de Voshoek en de Scheldedijk de gracht naast het wandelpad uit. Die was namelijk door vandalisme gevuld met takken waardoor wandelaars gemakkelijk van het wandelpad het kwetsbare vogelgebied in konden. De vrijwilligers verwijderden de takken en gebruikten deze om de takkenwal te verlengen en te verhogen.

De gracht uitruimen en met de takken de takkenril verstevigen.

Beide min-twaalf-jarigen hielpen meer dan een uur ijverig mee. Maar ook daarna waren ze onbewust een grote hulp: hun vrolijk gebabbel en uitbundigheid waren aanstekelijk en hielden er de sfeer in bij de lage temperaturen.  

Gelukkig is er de jeugd om ons vrolijk te houden. Voor hun toekomst verzetten vrijwilligers bergen werk.

Na een uurtje hielden we pauze met individueel verpakte drankjes en koekjes. Een beetje suikers waren welkom om de kou te trotseren. We hadden gepland rond 16:00 af te ronden met het beheermoment, maar omdat we zo’n vooruitgang zagen, wou iedereen voort doen tot het werk af was. En ja hoor, toen het donker werd, waren we mooi rond.

Het resultaat mag er zijn.

  • De hopen snoeiafval zijn volledig verwerkt.
  • De takkenwal is nu volledig gesloten van aan de Gentbruggekouter tot aan de Scheldedijk. Met de meidoorn hebben we de wal een wat natuurlijker uitzicht kunnen geven, waardoor die er in de bocht meer als een haag uit ziet.
  • De gracht is zo goed als volledig uitgeruimd.

Wat blijft er nu nog over van werk?

  • Waar de hopen snoeiafval lagen, liggen hier en daar nog wat losse takken. Die moeten nog worden samen geharkt. Als in de lente gemaaid wordt, willen we niet dat deze takken de maaibalk beschadigen.
  • Het is de eerste keer dat de takkenwal zo hoog en ondoordringbaar gemaakt is. Maar op sommige plaatsen moeten we hem zeker versterken om ervoor te zorgen dat de takken niet gewoon van elkaar vallen en de wal inzakt.
  • Er liggen hier en daar nog takken in de gracht. Gelukkig niet genoeg meer om als opstap te kunnen dienen. Wat er overblijft, is nogal verborgen door het lange gras. Eenmaal het gras door de kou afgestorven, kunnen we eventueel de laatste takken verwijderen. Maar eerlijk gezegd: als de gracht tegen dan onder water staat, gaan we geen duikpak aandoen om dat weinige hout dat nog over blijft er uit te halen.

Wat brengt de toekomst?

De takkenwal zal wel voortdurend onderhoud vergen. We hebben er bewust voor gekozen geen paaltjes te zetten, om hem zo natuurlijk mogelijk te laten ogen. Jammer genoeg betekent dat ook dat vandalen het iets gemakkelijker hebben. Nu al zijn er hardnekkige vernielers die delen van de wal los getrokken hebben om toch toegang te krijgen tot het kwetsbare vogelgebied. We zullen dus in de toekomst continue de takkenwal moeten controleren en opnieuw herstellen. We kunnen enkel maar hopen dat de takken op termijn ontradend werken en dat de enkelingen die het kwetsbare broedgebied nu als hun privéwandelterrein beschouwen uiteindelijk beseffen dat de natuur wel degelijk het beschermen waard is.

Zo 22 november 2020: Dag van de Natuur 2020 – mini-editie

Het had zoals vorig jaar een dag vol vrijwilligerswerk moeten worden, zondag 22 november. We hoopten net als vorig jaar op 40 à 50 vrijwilligers. En er was werk voor iedereen. Maar covid heeft er anders over beslist.

Omdat de tijd niet stilstaat en de seizoenen gewoon verder lopen, kunnen we niet alle beheerwerken zomaar ‘niet doen’. Er is veel werk, maar er was toch eentje in het bijzonder dat zeker tegen de lente klaar moet zijn: de takkenwal aan het toegangspad naar de Voshoek moet gesloten worden en hoog genoeg zijn om volgende lente de honden en de wandelaars uit het vogelbroedgebied te houden.

Daarom hebben we er een mini-editie van gemaakt, van deze Dag van de Natuur: 4 personen, verspreid over 500 meter.

Het werk raakte niet af, maar schoot wel goed op. Er lagen nog twee en een halve hoop takken klaar aan de ingang van de Gentbruggekouter. Anderhalve hoop daarvan zijn verwerkt tot takkenwal. Er blijft nu nog 1 hoop over. Dat wordt wel de lastigste: meidoorntakken. Maar die zal wel efficiënt zijn, want zeg nu zelf: wie heeft zin om in die doornen terecht te komen? We hebben nog tot in de lente om die takken naar de Voshoek te dragen en de takkenwal te sluiten. Het ziet er naar uit dat dat wel zal lukken.

Met dank aan de dapperen die zondag de regen trotseerden om de natuur een handje te helpen. Het was niet evident met zo’n kleine groep en het weer zat niet mee, maar het resultaat van anderhalf uur mini-editie mag er zijn!

Ma 28 september 2020: Werkdag met de Steinerschool Gent

Maandag 28 september kreeg de WGBM de hulp van iets meer dan 20 jongeren uit de Steinerschool Gent.

Er was de hele dag regen voorspeld, en die voorspelling heeft zich waar gemaakt. Gelukkig heeft het tijdens de dag nooit gegoten, maar de miezerende regen maakte het voor de jeugd zeker niet de leukste dag van hun 5-daagse natuurbeheer.

Om 9 uur verzamelden de jongeren (14-15 jaar) en 6 vrijwilligers zich in de Gentbruggekouter, aan de rand van de Gentbrugse meersen. We kregen ondersteuning van de werkploeg van NP Gent en mochten materiaal lenen van NP Gent en NP Oost-Vlaanderen.

We hebben die dag op de oudste en de nieuwste aanwinst van NP in de Gentbrugse meersen gewerkt. We verdeelden ons in 3 groepen: eentje naar de Voshoek, eentje naar een opgeschoten wilgenbosje en eentje naar het kleine bijenhotel op een stukje terrein dat we in beheer hebben.

Aan het bijenhotel was het gras gemaaid. De jongeren harkten alles samen om het terrein te verschralen. Jammer genoeg kon het gras door de regen van de voorbije dagen niet meer gebruikt worden als schapenvoer en zal het moeten worden verwijderd.

Aan het wilgenbosje hadden vrijwilligers van de WGBM de week tevoren de wilgen omgezaagd. De jongeren sneden de takken met takkenscharen van de stammen. Deze takken werden van het terrein verwijderd en op een remorque van NP Gent geladen die dan richting de Voshoek trok.

De groep aan de Voshoek verwijderde ondertussen wilgenopslag uit de kikkerpoel. Graven, trekken en de jonge wilgenscheuten op de bestaande takkenwal leggen. De lange, soepele wilgenscheuten werden door de jongens uit de groep bijzonder gesmaakt als zweep en slagwerktuig, met het nodige gegil en gegier tot gevolg.

Om ons tijdens de middagpauze de gelegenheid te geven toch een beetje te kunnen opdrogen en naar het toilet te gaan, stelde de Klimaatloods haar deuren voor ons open. Onder het afdak van de loods kwam de energie enigszins terug. Een medewerker van de Steinerschool kwam warme soep brengen en de WGBM had appels en peren voorzien.

In de namiddag wisselden de groepen van locatie. De afgesneden wilgentakken werden aan de Voshoek afgezet en we gebruikten ze om de takkenwal die vorig jaar tijdens de Dag van de Natuur werd aangelegd aan te vullen. De hoeveelheid beschikbare takken zorgen dat we ongeveer een derde heel mooi konden ophogen. Rond 15:00 werd afgerond. Nadat al het materiaal was opgeruimd, gingen de hemelsluizen open en is iedereen in de gietende regen naar huis getrokken.

Zowel aan het wilgenbosje als aan de Voshoek is nog heel wat werk te verrichten, maar dat hadden we ook wel verwacht. De naakte wilgenstammen moeten nu eerst in stukken gezaagd worden en verplaatst om de onderliggende bomen van de stapel vrij te maken zodat daar de takken van kunnen worden verwijderd. Aan de kikkerpoel is het heel goed zichtbaar dat de jongeren heel wat opslag verwijderd hebben. Het blijft echter een werk van lange adem dat nog tijdens komende werkdagen zal moeten worden verder gezet.

Bedankt aan de Steinerschool, de leerkrachten en de WGBM-vrijwilligers om de hele dag de regen te trotseren. De WGBM is heel gelukkig met al het werk dat werd verricht.

Ook een enkeling kan een verschil maken

Soms, als het allemaal wat minder gaat, vraag ik me wel eens af: maakt het eigenlijk wel een verschil, de inspanning van 1 persoon? Want zeg nu zelf: welke impact heb je als enkeling op het geheel? Maar dan zijn er zo van die momenten die overduidelijk tonen dat je als enkeling (al dan niet met de ruggensteun van een grotere groep) toch een verschil kan maken, ook op je eentje.

Neem nu het verhaal van het Jakobskruiskruid in de Gentbrugse meersen.
Dat kruid groeit in onze graslanden. Het gras wordt twee keer per jaar gemaaid en gebruikt om vee te voederen.
Maar Jakobskruiskruid bevat pyrrolizidine-alkaloïden: giftige stoffen die de lever aantasten en vanaf een bepaalde concentratie dodelijk zijn voor mens en vee.
En dus moet dat kruid er van tussen vooraleer kan worden gemaaid.

Jakobskruiskruidplant in de Gentbrugse meersen

Vorig jaar hebben we met de hele werkgroep een avond lang gezamenlijk de plantjes verwijderd vooraleer ze in zaad kwamen. Zakken vol hebben we uit de graslanden gehaald. Het resultaat was de moeite: de bestaande planten konden niet meer terugkomen want ze waren met de wortel verwijderd en er kwam geen nieuw zaad bij dat zich kon verspreiden.

Dit jaar zijn beheerwerkdagen door covid-19 wat moeilijker. In open landschappen kan je weliswaar heel gemakkelijk afstand houden, maar waar mogelijk proberen we dit jaar grote beheerdagen wat te vermijden.
Het is dus het jaar van de individuele vrijwilligersinspanning aan het worden. Dat was ook zo voor de Jakobskruiskruidverwijderactie.

Na een fietstochtje langs de Scheldedijk werd het al snel duidelijk dat er geen beheerdag nodig zou zijn om de nieuwe planten te verwijderen: er waren amper gele bloemen te zien, dankzij de inspanningen van de hele groep vorig jaar.
Wat begon als ‘laat ik eens een uurtje plukken en zien hoe ver ik raak’, is uiteindelijk anderhalf uur geworden en alles was al weg. Twee winkeltassen vol plantjes, dat was het voor dit jaar.
Geen reuzegrote inspanning dus. Gewoon rustig, op een zaterdagochtend alleen in de meersen. Aangenaam ontspannen.

Hoopje Jakobskruiskruid: het resultaat van de verwijderactie 2020

Door de inspanningen van de WGBM van vorig jaar (bedankt iedereen!), was deze beheeractiviteit volledig covidproof mogelijk 😊.
En ik besefte: “Het hoeft niet altijd spectaculair te zijn, maar ook op je eentje kan je een verschil maken.”