Alle berichten door freyacuypers

Loslopende honden

We blijven het herhalen in de Gentbrugse Meersen: “Bedankt om uw hond aan de leiband te houden”. Als hun jachtinstinct het overneemt, kan je ze namelijk niet meer tegenhouden. Voorkomen is dus beter dan genezen, want doodgebeten dieren kan je niet reanimeren.

Het Agentschap Natuur en Bos lanceerde deze zomer hiervoor nog een campagne om hondeneigenaars aan te sporen hun dieren aan de lijn te houden.

Zomer 2020: campagne ANB

Dat sommigen hun hond zelfs actief stimuleren in de Gentbrugse Meersen te jagen, is dan ook erg te betreuren. Sommigen laten hun honden achter de hazen rennen in het open grasland of achter de eenden in het berkenbos aan de Voshoek.

We spreken zoveel mogelijk mensen aan over deze problematiek en hebben met vrijwilligers de voorbije jaren een takkenwal aangelegd tussen de Gentbruggekouter en de Scheldedijk, in de hoop deze enkelingen (want gelukkig is het maar een kleine maar hardnekkige minderheid) te overtuigen op de paden te blijven met hun dieren aan de leiband.

De recente beslissing van het Agentschap voor Natuur en Bos naar aanleiding van doodgebeten schapen en pony’s in natuurgebieden bevestigt dat onze inspanningen zeker nodig zijn. Aangezien vriendelijk aanspreken en informatieborden niet meer lijken te helpen, zal het Agentschap op verschillende plaatsen in Vlaanderen verscherpte controles uitvoeren en vaker boetes uitschrijven.

Hieronder vindt u enkele links naar krantenartikels voor meer achtergrondinformatie. Deze artikels verschenen 02/12/2020 naar aanleiding van het persbericht van het Agentschap Bos en Natuur.

ZO 29 november 2020: verslag beheerwerken aan de takkenwal

Er was een prachtige dag voorspeld: geen enkel wolkje, volop zon, 5 graden. Het leek een ideaal moment voor een beheermoment, in beperkte kring uiteraard.

Die 5 graden waren echter blijkbaar verdeeld over 2,5 ’s ochtends en 2,5 ’s middags. Zon hebben we de hele dag niet gezien. In Gent toch niet. Maar het regende niet en er was geen wind. Stilstaand was het ijskoud, maar eenmaal in beweging was het eigenlijk best wel te doen.

De beperkte kring was door de covidmaatregelen bewust heel beperkt gehouden: 4 volwassenen en 2 kinderen. Je zou denken dat we dan niets kunnen realiseren, maar ik schreef het al in eerdere artikels: je hoeft echt niet met veel te zijn om een verschil te maken. En dat werd zondag opnieuw bewezen.

Wat hebben we nu precies gedaan?

Covid-proof hebben we ons in 3 groepen verdeeld.

1 Vrijwilliger verplaatste snoeiafval van een meidoornhaag. De takken lagen op een grote hoop aan de Gentbruggekouter en ze moesten ongeveer 500 meter verder gebracht worden naar de Voshoek. Gelukkig had een van de vrijwilligers het prachtige idee grote zeildoeken te voorzien, waardoor de takken op de zeilen konden worden geschept en dan via het zeil versleept.

Door covid moeten we afstand houden en dus vaak alleen werken. Niet altijd even gemakkelijk.

Een andere vrijwilliger gebruikte de takken om de takkenwal te verstevigen en te verhogen.

De bubbel van 4 ruimde tussen de Voshoek en de Scheldedijk de gracht naast het wandelpad uit. Die was namelijk door vandalisme gevuld met takken waardoor wandelaars gemakkelijk van het wandelpad het kwetsbare vogelgebied in konden. De vrijwilligers verwijderden de takken en gebruikten deze om de takkenwal te verlengen en te verhogen.

De gracht uitruimen en met de takken de takkenril verstevigen.

Beide min-twaalf-jarigen hielpen meer dan een uur ijverig mee. Maar ook daarna waren ze onbewust een grote hulp: hun vrolijk gebabbel en uitbundigheid waren aanstekelijk en hielden er de sfeer in bij de lage temperaturen.  

Gelukkig is er de jeugd om ons vrolijk te houden. Voor hun toekomst verzetten vrijwilligers bergen werk.

Na een uurtje hielden we pauze met individueel verpakte drankjes en koekjes. Een beetje suikers waren welkom om de kou te trotseren. We hadden gepland rond 16:00 af te ronden met het beheermoment, maar omdat we zo’n vooruitgang zagen, wou iedereen voort doen tot het werk af was. En ja hoor, toen het donker werd, waren we mooi rond.

Het resultaat mag er zijn.

  • De hopen snoeiafval zijn volledig verwerkt.
  • De takkenwal is nu volledig gesloten van aan de Gentbruggekouter tot aan de Scheldedijk. Met de meidoorn hebben we de wal een wat natuurlijker uitzicht kunnen geven, waardoor die er in de bocht meer als een haag uit ziet.
  • De gracht is zo goed als volledig uitgeruimd.

Wat blijft er nu nog over van werk?

  • Waar de hopen snoeiafval lagen, liggen hier en daar nog wat losse takken. Die moeten nog worden samen geharkt. Als in de lente gemaaid wordt, willen we niet dat deze takken de maaibalk beschadigen.
  • Het is de eerste keer dat de takkenwal zo hoog en ondoordringbaar gemaakt is. Maar op sommige plaatsen moeten we hem zeker versterken om ervoor te zorgen dat de takken niet gewoon van elkaar vallen en de wal inzakt.
  • Er liggen hier en daar nog takken in de gracht. Gelukkig niet genoeg meer om als opstap te kunnen dienen. Wat er overblijft, is nogal verborgen door het lange gras. Eenmaal het gras door de kou afgestorven, kunnen we eventueel de laatste takken verwijderen. Maar eerlijk gezegd: als de gracht tegen dan onder water staat, gaan we geen duikpak aandoen om dat weinige hout dat nog over blijft er uit te halen.

Wat brengt de toekomst?

De takkenwal zal wel voortdurend onderhoud vergen. We hebben er bewust voor gekozen geen paaltjes te zetten, om hem zo natuurlijk mogelijk te laten ogen. Jammer genoeg betekent dat ook dat vandalen het iets gemakkelijker hebben. Nu al zijn er hardnekkige vernielers die delen van de wal los getrokken hebben om toch toegang te krijgen tot het kwetsbare vogelgebied. We zullen dus in de toekomst continue de takkenwal moeten controleren en opnieuw herstellen. We kunnen enkel maar hopen dat de takken op termijn ontradend werken en dat de enkelingen die het kwetsbare broedgebied nu als hun privéwandelterrein beschouwen uiteindelijk beseffen dat de natuur wel degelijk het beschermen waard is.

Zo 22 november 2020: Dag van de Natuur 2020 – mini-editie

Het had zoals vorig jaar een dag vol vrijwilligerswerk moeten worden, zondag 22 november. We hoopten net als vorig jaar op 40 à 50 vrijwilligers. En er was werk voor iedereen. Maar covid heeft er anders over beslist.

Omdat de tijd niet stilstaat en de seizoenen gewoon verder lopen, kunnen we niet alle beheerwerken zomaar ‘niet doen’. Er is veel werk, maar er was toch eentje in het bijzonder dat zeker tegen de lente klaar moet zijn: de takkenwal aan het toegangspad naar de Voshoek moet gesloten worden en hoog genoeg zijn om volgende lente de honden en de wandelaars uit het vogelbroedgebied te houden.

Daarom hebben we er een mini-editie van gemaakt, van deze Dag van de Natuur: 4 personen, verspreid over 500 meter.

Het werk raakte niet af, maar schoot wel goed op. Er lagen nog twee en een halve hoop takken klaar aan de ingang van de Gentbruggekouter. Anderhalve hoop daarvan zijn verwerkt tot takkenwal. Er blijft nu nog 1 hoop over. Dat wordt wel de lastigste: meidoorntakken. Maar die zal wel efficiënt zijn, want zeg nu zelf: wie heeft zin om in die doornen terecht te komen? We hebben nog tot in de lente om die takken naar de Voshoek te dragen en de takkenwal te sluiten. Het ziet er naar uit dat dat wel zal lukken.

Met dank aan de dapperen die zondag de regen trotseerden om de natuur een handje te helpen. Het was niet evident met zo’n kleine groep en het weer zat niet mee, maar het resultaat van anderhalf uur mini-editie mag er zijn!

Zo 4 oktober 2020: verslag beheerwerken met vrijwilligers

Het zag er maar triest uit zondagochtend: voortdurend regen. Maar het KMI had beterschap beloofd in de namiddag en effectief, rond 12:30 droogde alles langzaam op. Er kwam warempel zelfs een zonnetje door de wolken kijken.

Toen de beheerwerken om 14:00 startten, was het weer dus geen excuus meer. Iedereen die ingeschreven was, is komen opdagen. Er zijn geen extra vrijwilligers meer bijgekomen. We waren met elf: 4 kernleden, 4 vrijwilligers en 3 kinderen. We verdeelden ons over de lengte van de kikkerpoel om afstand te houden tussen de bubbels en gingen de wilgen te lijf met de spade.

Begin van de beheerdag

De kant aan de Scheldedoorgang bleek de moeilijkste. Daar hadden de scheuten al serieuze wortels. Maar het ging gestadig vooruit en tegen 16:00 waren 2 groepen ineens hetzelfde boompje aan het uitgraven: we hadden ons naar elkaar toegewerkt. Dat was het beste bewijs dat het goed vooruit gegaan was.

Uiteraard werd ook eens gestopt. Je graaft geen 3 uur boomopslag uit zonder pauze. Isis-limonade, water, appels en peren zorgden om het uur voor een welkome versterking.

Toen we om 17:00 ophielden, was het resultaat van een middag werk goed zichtbaar. De volledige voorste helft van de poel is bomenvrij en er is al een groot stuk van de 2de helft ook gedaan.

Einde van de beheerdag

Het werk raakte niet af: er staan nog een 2 à 3 groepjes wilgen in het achterste deel van de poel. Die zullen we dan waarschijnlijk tijdens een beheerdag in de lente van 2021 verwijderen.

Bedankt aan iedereen die mee hielp!

Za 17 oktober: oproep beheerwerk

Waar: Oude Scheldeweg, aan de doorgang naar de dijk

Wanneer: Zaterdag 17 oktober tussen 14:00 en 17:00

Mee te brengen: mondmasker, handschoenen

Inschrijving: freya@wgbm.be

Het is volop herfst. Vooraleer de najaarsregens de meersen onder water zetten, zouden we graag nog enkele werken willen uitvoeren waarvoor we hulp kunnen gebruiken.

Meidoornhaag snoeien

Aan de doorgang met de dijk naar de Schelde staat een meidoornhaag op een stukje terrein dat NP in beheer heeft. Langs de kant van de straat zouden we deze willen snoeien, zodat fietsers en wandelaars de Oude Scheldeweg door kunnen zonder aan de takken te blijven hangen.

We zullen enkel de kant van de straat snoeien. De takken aan de kant van de Schelde laten we ongemoeid zodat de vogels nog een wintervoorraadje bessen beschikbaar hebben.

Wilgenopslag snoeien

Ook aan de Oude Scheldeweg: op een stukje dat eigendom is van Stad Gent werd een oude schuur omgebouwd tot zwaluwenhotel. Er groeien echter te veel bomen voor de schuur, waardoor de vliegtoegang voor de zwaluwen langzaam aan geblokkeerd wordt. Nu de zwaluwen naar het zuiden getrokken zijn, kunnen  we deze bomen laag tegen de grond afzetten zodat de zwaluwen volgende lente de weg terug naar hun nesten vinden.

We kregen toestemming van Stad Gent om deze werken op hun terrein uit te voeren.

Omgezaagde wilgen verwijderen

Op de meest recente aanwinst van NP in de noordelijke meersen, bijna grenzend aan de Oude Scheldeweg,  stond een bosje opgeschoten wilgen. Ze waren een ware verschrikking voor weidevogels, aangezien die weigeren te broeden binnen een straal van 500 meter van hoge objecten.

Ondertussen werden de wilgen omgezaagd. Om ze niet verloren te laten gaan, willen we de takken gebruiken om de takkenwal aan de Voshoek verder aan te vullen, zodat honden niet langer het weidegebied op kunnen om achter vogels aan te jagen en kuikens dood te bijten. Zo zullen de bomen alsnog van nut zijn voor de meersen. Die takken moeten dus nog worden afgezet en vervoerd naar de Voshoek.

Inschrijving

Door covid-19 moeten we vragen zoveel mogelijk op voorhand in te schrijven voor deze activiteit. Stuur een mail naar freya@wgbm.be en vermeld het volgende:

  • De naam van iedere deelnemer
  • De leeftijd van iedere deelnemer

Je kan ook de dag zelf langskomen zonder inschrijving. We schrijven je dan ter plaatste in, op voorwaarde dat de reeds aanwezige groep nog niet te groot is. Aangezien we op 3 verschillende locaties werken, kunnen we 60 personen toelaten.

Vergeet je mondmasker niet voor het geval je in groepjes zou samenwerken met mensen die niet in je bubbel zitten!

En zeker voor wie zal helpen met de meidoornhaag: breng handschoenen mee om je tegen de doornen te beschermen.

ZO 4 oktober: oproep beheerwerk

Waar: kikkerpoel aan de Voshoek, naast het bijenhotel (ingang ter hoogte van Gentbruggekouter 168)

Wanneer: Zondag 4 oktober tussen 14:00 en 17:00

Mee te brengen: mondmasker, best handschoenen, indien mogelijk ook een spade

Inschrijving: freya@wgbm.be

Maandag 28 september kreeg de WGBM hulp van een twintigtal jongeren van de Steinerschool Gent. Zij hebben in de kikkerpoel van de Voshoek wilgenopslag verwijderd. Hoewel het duidelijk zichtbaar is waar de jongeren opslag hebben verwijderd, is dit werk echter nog niet af. Er staan nog heel wat jonge en minder jonge boompjes in de poel.

Momenteel staat er nog geen water in de poel en is het dus nog mogelijk om voor de winter verder de wilgen te verwijderen. Heb je zin om mee te helpen? Zondag 4 oktober tussen 14:00 en 17:00 willen we nog zo veel mogelijk jonge scheuten verwijderen.

Door covid-19 is het niet evident werkmateriaal te voorzien. Het zou dus een hele hulp zijn indien je zelf materiaal kan meebrengen: handschoenen en eventueel een spade. En vergeet je mondmasker niet.

De boompjes zijn al iets te groot om gewoon met de hand uit te trekken. Ze moeten uitgegraven worden. Als ongeveer 1/3 van de aanwezigen een spade heeft, kunnen we kettingen maken: grond losmaken – plantje uittrekken – plantje op de takkenwal leggen.

Ook door covid-19 moeten we vragen zoveel mogelijk op voorhand in te schrijven voor deze activiteit. Stuur een mail naar freya@wgbm.be en vermeld het volgende:

  • De naam van iedere deelnemer
  • De leeftijd van iedere deelnemer
  • Optioneel maar heel handig: laat weten of je een spade kan meebrengen

Je kan ook de dag zelf langskomen zonder inschrijving. We schrijven je dan ter plaatste in, op voorwaarde dat de reeds aanwezige groep nog niet te groot is.

Ma 28 september 2020: Werkdag met de Steinerschool Gent

Maandag 28 september kreeg de WGBM de hulp van iets meer dan 20 jongeren uit de Steinerschool Gent.

Er was de hele dag regen voorspeld, en die voorspelling heeft zich waar gemaakt. Gelukkig heeft het tijdens de dag nooit gegoten, maar de miezerende regen maakte het voor de jeugd zeker niet de leukste dag van hun 5-daagse natuurbeheer.

Om 9 uur verzamelden de jongeren (14-15 jaar) en 6 vrijwilligers zich in de Gentbruggekouter, aan de rand van de Gentbrugse meersen. We kregen ondersteuning van de werkploeg van NP Gent en mochten materiaal lenen van NP Gent en NP Oost-Vlaanderen.

We hebben die dag op de oudste en de nieuwste aanwinst van NP in de Gentbrugse meersen gewerkt. We verdeelden ons in 3 groepen: eentje naar de Voshoek, eentje naar een opgeschoten wilgenbosje en eentje naar het kleine bijenhotel op een stukje terrein dat we in beheer hebben.

Aan het bijenhotel was het gras gemaaid. De jongeren harkten alles samen om het terrein te verschralen. Jammer genoeg kon het gras door de regen van de voorbije dagen niet meer gebruikt worden als schapenvoer en zal het moeten worden verwijderd.

Aan het wilgenbosje hadden vrijwilligers van de WGBM de week tevoren de wilgen omgezaagd. De jongeren sneden de takken met takkenscharen van de stammen. Deze takken werden van het terrein verwijderd en op een remorque van NP Gent geladen die dan richting de Voshoek trok.

De groep aan de Voshoek verwijderde ondertussen wilgenopslag uit de kikkerpoel. Graven, trekken en de jonge wilgenscheuten op de bestaande takkenwal leggen. De lange, soepele wilgenscheuten werden door de jongens uit de groep bijzonder gesmaakt als zweep en slagwerktuig, met het nodige gegil en gegier tot gevolg.

Om ons tijdens de middagpauze de gelegenheid te geven toch een beetje te kunnen opdrogen en naar het toilet te gaan, stelde de Klimaatloods haar deuren voor ons open. Onder het afdak van de loods kwam de energie enigszins terug. Een medewerker van de Steinerschool kwam warme soep brengen en de WGBM had appels en peren voorzien.

In de namiddag wisselden de groepen van locatie. De afgesneden wilgentakken werden aan de Voshoek afgezet en we gebruikten ze om de takkenwal die vorig jaar tijdens de Dag van de Natuur werd aangelegd aan te vullen. De hoeveelheid beschikbare takken zorgen dat we ongeveer een derde heel mooi konden ophogen. Rond 15:00 werd afgerond. Nadat al het materiaal was opgeruimd, gingen de hemelsluizen open en is iedereen in de gietende regen naar huis getrokken.

Zowel aan het wilgenbosje als aan de Voshoek is nog heel wat werk te verrichten, maar dat hadden we ook wel verwacht. De naakte wilgenstammen moeten nu eerst in stukken gezaagd worden en verplaatst om de onderliggende bomen van de stapel vrij te maken zodat daar de takken van kunnen worden verwijderd. Aan de kikkerpoel is het heel goed zichtbaar dat de jongeren heel wat opslag verwijderd hebben. Het blijft echter een werk van lange adem dat nog tijdens komende werkdagen zal moeten worden verder gezet.

Bedankt aan de Steinerschool, de leerkrachten en de WGBM-vrijwilligers om de hele dag de regen te trotseren. De WGBM is heel gelukkig met al het werk dat werd verricht.

Ook een enkeling kan een verschil maken

Soms, als het allemaal wat minder gaat, vraag ik me wel eens af: maakt het eigenlijk wel een verschil, de inspanning van 1 persoon? Want zeg nu zelf: welke impact heb je als enkeling op het geheel? Maar dan zijn er zo van die momenten die overduidelijk tonen dat je als enkeling (al dan niet met de ruggensteun van een grotere groep) toch een verschil kan maken, ook op je eentje.

Neem nu het verhaal van het Jakobskruiskruid in de Gentbrugse meersen.
Dat kruid groeit in onze graslanden. Het gras wordt twee keer per jaar gemaaid en gebruikt om vee te voederen.
Maar Jakobskruiskruid bevat pyrrolizidine-alkaloïden: giftige stoffen die de lever aantasten en vanaf een bepaalde concentratie dodelijk zijn voor mens en vee.
En dus moet dat kruid er van tussen vooraleer kan worden gemaaid.

Jakobskruiskruidplant in de Gentbrugse meersen

Vorig jaar hebben we met de hele werkgroep een avond lang gezamenlijk de plantjes verwijderd vooraleer ze in zaad kwamen. Zakken vol hebben we uit de graslanden gehaald. Het resultaat was de moeite: de bestaande planten konden niet meer terugkomen want ze waren met de wortel verwijderd en er kwam geen nieuw zaad bij dat zich kon verspreiden.

Dit jaar zijn beheerwerkdagen door covid-19 wat moeilijker. In open landschappen kan je weliswaar heel gemakkelijk afstand houden, maar waar mogelijk proberen we dit jaar grote beheerdagen wat te vermijden.
Het is dus het jaar van de individuele vrijwilligersinspanning aan het worden. Dat was ook zo voor de Jakobskruiskruidverwijderactie.

Na een fietstochtje langs de Scheldedijk werd het al snel duidelijk dat er geen beheerdag nodig zou zijn om de nieuwe planten te verwijderen: er waren amper gele bloemen te zien, dankzij de inspanningen van de hele groep vorig jaar.
Wat begon als ‘laat ik eens een uurtje plukken en zien hoe ver ik raak’, is uiteindelijk anderhalf uur geworden en alles was al weg. Twee winkeltassen vol plantjes, dat was het voor dit jaar.
Geen reuzegrote inspanning dus. Gewoon rustig, op een zaterdagochtend alleen in de meersen. Aangenaam ontspannen.

Hoopje Jakobskruiskruid: het resultaat van de verwijderactie 2020

Door de inspanningen van de WGBM van vorig jaar (bedankt iedereen!), was deze beheeractiviteit volledig covidproof mogelijk 😊.
En ik besefte: “Het hoeft niet altijd spectaculair te zijn, maar ook op je eentje kan je een verschil maken.”

Slam de natuur

Slam de natuur is een project van Natuurpunt CVN. Bij Natuurpunt CVN kan je terecht voor vorming en opleidingen over natuur, klimaat en milieu, duurzame ontwikkeling en stilte over heel Vlaanderen.

Samen met de peter van Slam de natuur, Antwerps stadsdichter Seckou Ouologuem, nodigt Natuurpunt verhaalvertellers, slampoëten en woordartiesten uit in een natuurgebied om hun eigentijdse vorm van poëzie te filmen.

De eerste sessie ging door in onze eigen Gentbrugse meersen. Bekijk het resultaat door hier te klikken.

Sessie 1 – Giovanni Baudonck in de Gentbrugse meersen
Locatie: Gentbrugse meersen
Woordartiest: Giovanni Baudonck
Video: Steven Maenhout

Volg de sociale media voor meer sessies. #slamdenatuur #tijdvoornatuur