Alle berichten door claudegrandsart

Maart 2020 : Wat is er te zien?

In Coronatijden zijn onze wandelingen in de Gentbrugse Meersen  afgelast. Wel is het natuurlijk nog mogelijk om alleen of in “bubbles” het terrein te verkennen. Aangezien dit soms het enige mogelijke vertier was,  hebben we meer in de meersen rondgewandeld dan andere jaren, wat de nodige leuke waarnemingen heeft opgeleverd!

Padden & kikkers overzet.

Alpenwatersalamander - Ichthyosaura alpestris
Alpenwatersalamander – Ichthyosaura alpestris
Statistieken Van Swedenlaan Koningsdonkstraat heen Koningsdonkstraat terug
Gewone pad (Bufo bufo) 31 1574 789
Bruine kikker (Rana temporaria) 5 147 52
Alpenwatersalamander 2 8

Door de zachte temperaturen kwam de padden- en kikkertrek reeds vroeg op gang. Normaal werden er alleen schermen gezet langs de Van Swedenlaan, doch na alarmerende berichten (doodgereden diertjes) op het einde van Koningsdonkstraat, werd er ook daar een actie “Paddenoverzet” op poten gezet. Onder impuls van Jacqueline werden er vooral tijdens de periode van 7 maart tot 19 maart heel wat diertjes overgezet. Op 10 & 11 maart werden er bvb telkens meer dan 300 padden overgezet. Jacqueline kreeg bijna dagelijks hulp van vrijwilligers (opgeroepen via FACEBOOK). Dagelijks was er hulp, waaronder veel gezinnen met kinderen, voor wie het soms een eerste kennismaking met de natuur betrof. Een groot succes. Dus dank aan de vele vrijwilligers!

Meer info over HYLA, de Amfibieën- en reptielenwerkgroep van Natuurpunt, evenals over de Bruine kikker en de Gewone pad:

https://www.hylawerkgroep.be/paddenoverzet

https://www.hylawerkgroep.be/amfibieen/bruine_kikker

https://www.hylawerkgroep.be/amfibieen/gewone_pad

 

Naast Padden en Bruine kikkers zijn er ook Groene kikkers. Tot 40 jaar geleden werd de Groene kikker als één enkele soort beschouwd. Intussen maakte het wetenschappelijk onderzoek het er niet simpeler op: de groene kikkers die vandaag in vijvers kwaken heten Meerkikkers, Poelkikkers, Bastaardkikkers en dan is er nog een hele rist genetische variaties. Niets is wat het lijkt. (extract artikel website Natuurpunt)

https://www.natuurpunt.be/nieuws/de-groene-kikker-bestaat-niet-meer-20180426

Bruine kikker koppel - Rana temporaria
Bruine kikker koppel – Rana temporaria

De gewone pad kent (zoals de meeste kikkers en padden) een uitwendige bevruchting. Het mannetje klampt zich via speciale paarkussentjes met de voorpoten vast aan het vrouwtje. Tijdens de paddenoverzet valt op dat bij koppeltjes (of triootjes of zelfs kwartetjes) inderdaad de mannetjes wel heel stevig aan de vrouwtjes vastzitten.

 

Meerkikker - Pelophylax ridibundus
Meerkikker – Pelophylax ridibundus

Tijdens de paartijd kwaken de mannetjes om een vrouwtje te lokken. Het geluid wordt versterkt door hun  kwaakblazen. Bij sommige kikkers is dit een inwendige blaas, maar de Groene kikker heeft 2 uitwendige kwaakblazen aan de zijkant van de kop. Groene kikkers zijn pas na 3 jaar volgroeid en beginnen dan pas met kwaken.

Sterrenschot
Sterrenschot

Sterrenschot (heksensnot)

Tijdens de paddenoverzet vormen de dieren een voorspelbare prooi voor allerhande roofdieren, zoals reigers. Tijdens de winter zijn de eitjes reeds opgeslagen in het lichaam van het vrouwtje. Het zijn zwarte eitjes omgeven door zweleiwit. Het vormt een compacte massa, pas in het water zwellen ze op. Als een reiger een amfibie heeft verorberd, zwelt het eiwit op in de maag van de reiger. De omvang ervan zorgt dat de reiger het geheel uitbraakt (=sterrenschot)

https://www.diersporengids.nl/sterrenschot/

 

Naar aanleiding van de paddenoverzet ,  maakte Lasse, een van onze twee jonge Gentbrugse Meersen ambassadeurs, er ons met een filmpje van bewust dat de beestjes wel degelijk hulp nodig hebben. Bekijk Lasses filmpje op Youtube door hier te klikken.

Solitaire bijen

Wilde Bijen zijn niet, zoals sommige mensen denken, verwilderde honingbijen. Het is een verzamelnaam voor solitair levende bijen en hommels. De levenswijze verschilt grondig van die van de honingbij. Bij de solitaire bijen heeft elk vrouwtje een eigen nestholte waarin ze eitjes legt.

Solitaire bijen zijn slechts enkele maanden  per jaar actief.

  • In die periode gaat elk vrouwtje op zoek naar een geschikte nestplaats. Meestal een gangetje in de grond of bestaande holten in hout, stengels of tussen stenen. (Bijenhotels)
  • Daarna wordt stuifmeel verzameld dat achteraan in de nestholte wordt opgestapeld
  • Eenmaal voldoende stuifmeel verzameld, legt het vrouwtje er een eitje. Hiervoor wordt dan een wand gebouwd van modder en speeksel, zodat er een cel ontstaat. Daarna wordt alles herhaald tot de holte volgebouwd is met cellen.
  • In de voorste cellen worden onbevruchte eitjes gelegd, hieruit zullen in het volgend voorjaar eerst de mannetjes komen. Deze vliegen rond de nestplek tot de vrouwtjes uitkomen die dan meteen bevrucht worden. Speciaal aan deze levenswijze is dat de solitaire bijen dus nooit hun nageslacht zien, want de volwassen bijen sterven zodra voldoende nesten belegd zijn. Solitaire bijen zijn heel belangrijke bestuivers.
Gehoornde metselbij - Osmia cornuta
Gehoornde metselbij – Osmia cornuta

Half maart is de tijd van de rondzwervende Gehoornde metselbijen (Osmai cornuta), vooral veelvuldig rond bijenhotels. Soms is een tuin ook wel een plaats waar solitaire bijen kunnen opgemerkt worden, hier Rosse metselbij – Osmia bicornis

Rosse metselbij - Osmia bicornis
Rosse metselbij – Osmia bicornis
Grote zijdebij - Colletes cunicularius
Grote zijdebij – Colletes cunicularius

In het Arbedpark ligt er een punt (monument) dwars door het park, herinnerend aan de vroegere ‘puntfabriek’. Op de zuidhelling konden we eind maart een massa (enkele honderden) Grote zijdebijen (Colletes cunicularius) aantreffen. Een leuk schouwspel. In de massa ook nog enkele Grijze zandbijen (Andrena vaga).

Grijze zandbij - Andrena vaga
Grijze zandbij – Andrena vaga

Vogels

Het afgegraven stuk aan de E17, lag er heel nat bij (zal later wel anders worden). Ideaal dus voor allerhande vogelwaarnemingen. Slobeend, Krakeend, Smient, Zomertaling, Kuifeend, Bergeend, Nijlgans, een Roodhalsgans tussen de Brandganzen, Wintertaling, Dodaars, Kievit, Grutto, Tureluur, Groenpootruiter, Scholekster, voor elkeen wat wils.

Meersen - afgegraven stuk aan E17

Meersen – afgegraven stuk aan E17

Grutto - Limosa limosa
Grutto – Limosa limosa
Roodhalsgans - Branta ruficollis
Roodhalsgans – Branta ruficollis
Kuifeend m - Aythya fuligula
Kuifeend m – Aythya fuligula

Ook zangvogeltjes verblijdden ons met hun melodisch gezang. Vb. Vrouwtje Roodborsttapuit (Saxicola torquata) en Winterkoning (Troglodytes troglodytes).

 

Roodborsttapuit v - Saxicola torquata
Roodborsttapuit v – Saxicola torquata
Winterkoning - Troglodytes troglodytes
Winterkoning – Troglodytes troglodytes

Planten

Qua planten zien we de eerste bloemen verschijnen. Sommige zeer klein (Vroegeling, Kleine veldkers, Grote ereprijs), andere wat groter (Groot hoefblad, Klein hoefblad), nog andere echt een voorbode van de lente (Speenkruid, Bosanemoon).

 

Speenkruid - Ficaria verna bulbilifer
Speenkruid – Ficaria verna bulbilifer
Bosanemoon - Anemone nemorosa
Bosanemoon – Anemone nemorosa

Grote ereprijs - Veronica persica

Grote ereprijs – Veronica persica

Klein hoefblad - Tussilago farfara
Klein hoefblad – Tussilago farfara

Groot hoefblad - Petasites hybridus

Groot hoefblad – Petasites hybridusGroot hoefblad (Petasites hybridus) is een overblijvende, functioneel tweehuizige, wollige tot spinragbehaarde plant. Ze bloeit einde winter, begin lente. Op de meeste plaatsen komt ze voor in grote groepen die, een beetje eigenaardig, meestal in hun geheel mannelijk of vrouwelijk zijn. De bloemen verschijnen voor de bladeren (ook bij Klein hoefblad), doch het blad verschijnt al voor de bloei ten einde is. Vaak zijn in de omgeving van vrouwelijke planten inderdaad geen mannelijke aanwezig, zodat er geen bestuiving mogelijk is. De verspreiding gebeurt dan ook in onze streken vnl. door wortelstokfragmenten.

Vroegeling - Erophila verna
Vroegeling – Erophila verna

Vroegeling (Erophila verna) heeft zijn naam niet gestolen. De zaden kiemen in de herfst en vormen dan reeds een bladrozet. Waar de grond wat opgewarmd is door de zon, verschijnt reeds zeer vroeg in ’t jaar een tapijt van kleine plantjes met kleine witte bloempjes. De Kruisbloemenfamilie dankt zijn naam aan de 4 kelkbladen en 4 kroonbladen die elk een kruis vormen. De kroonbladen van Vroegeling zijn diep ingesneden (lijken wel 8 kroonblaadjes). Dit is een duidelijk verschil met onze andere kruisbloemigen. Alleen Grijskruid (Berteroa incana) vertoont hetzelfde kenmerk.

Vlinders

Dagpauwoog - Aglais io
Dagpauwoog – Aglais io

Dagpauwoog (zeer algemeen) overwintert als vlinder en komt zo in het voorjaar als een van de eerste weer tevoorschijn. Later kunnen we de rupsen enkel vinden op de waardplant, de Grote brandnetel.

Mannetjes en vrouwtjes gelijken sterk op elkaar. Met een simpele truk echter te determineren.

Wanneer er wat aarde gegooid wordt in de buurt van de vlinder, en de vlinder vliegt op is het een mannetje. Enkel het mannetje vliegt op om te kijken wie zijn territorium heeft betreden.

 

Citroenvlinder - Gonepteryx rhamni
Citroenvlinder – Gonepteryx rhamni

Eveneens in het prille voorjaar te spotten is de Citroenvlinder (Gonepteryx rhamni). De mannetjes zijn felgeel en de vrouwtjes groenig wit. Vroeger weinig te zien in de meersen. Op de website van Natuurpunt vinden we dat in het voorjaar de Citroenvlinder zijn eitjes afzet op een uitlopende bloemknop of op de onderkant van de blaadjes van het Sporkehout (Rhamnus frangula) of Wegedoorn. In het kader van de Geboortebossen is er heel wat Sporkehout aangeplant, wat waarschijnlijk  de talrijker waarnemingen verklaart. Merk op dat de wetenschappelijke naam van de vlinder (rhamni) terug te vinden is in de naam van de waardplant (Rhamnus).

https://www.natuurpunt.be/pagina/dagpauwoog

https://www.natuurpunt.be/pagina/citroenvlinder

AFGELAST!!! Zondag 24 mei 2020 : Lentewandeling in de Gentbrugse Meersen

Vanwege Corona-maatregelen : AFGELAST!!! Zondag 24 mei 2020 : Lentewandeling in de Gentbrugse Meersen

Mei is een tijd waarin de natuur boomt! Tal van bloemen ontluiken, vlinders en libellen fladderen rond, vogels vliegen in het rond. Van alles te zien dus. Onze verwachtingen staan hoog.

Vertrek om 14.30 uur, terug rond 17.30 uur. Afspraak in de Boer Janssensstraat in Gentbrugge. Voorzie aangepaste kledij en stevig schoeisel. Vergeet je verrekijker en loepje niet.

Bereikbaarheid: bus 3 eindhalte DC Gentbrugge op 10 minuten wandelen, bus 9 of 20 eindhalte Groeningewijk ligt aan de vertrekplaats

Bekijk steeds de laatste berichten voor deze wandeling op www.wgbm.be

AFGELAST!! Z0 19 april 2020 : 14h30 : Voorjaarsflora, bloemen en insecten

Zondag 19 april 2020:Voorjaarsflora & bloemen en insecten

In de Gentbrugse Meersen vinden we, zoals overal trouwens, wilde bloemen. Sommige kleine exemplaren moeten we echt zoeken, sommige vallen meer op. Tevens verschijnen er ook insecten, die meestal een levensnoodzakelijke functie vervullen. Ze zorgen immers voor de bestuiving van onze bloemen. Bloemen en insecten kunnen niet zonder elkaar.

 Vertrek om 14.30 uur, terug rond 17.00 uur. Afspraak in de Boer Janssensstraat in Gentbrugge

Bereikbaarheid: bus 3 eindhalte DC Gentbrugge op 10 minuten wandelen, bus 9 of 20 eindhalte Groeningewijk ligt aan de vertrekplaats

Bekijk steeds de laatste berichten voor deze wandeling op www.wgbm.be

AFGELAST !!! Zo 22 maart 2020 : 14h30 : Wandeling : www.natuurpunt.be/corona

VOOR INFORMATIE KAN JE TERECHT OP www.natuurpunt.be/corona.

Zondag 22 maart 2020: Lenteverschijnselen en amfibieën

De Gentbrugse Meersen vormen een ideaal kader om eens goed uit te waaien na een winter binnenblijven. Deze keer zijn er 2 wandelingen voorzien, elk met een eigen thema. Een eerste wandeling met de nadruk op  “Amfibieën”, een tweede, meer algemene wandeling over de lente, dieren in de lente en amfibieën.

Vertrek om 14.30 uur, terug rond 17.00 uur. Afspraak in de Boer Janssensstraat in Gentbrugge. Bereikbaarheid: bus 3 eindhalte DC Gentbrugge op 10 minuten wandelen, bus 9 of 20 eindhalte Groeningewijk ligt aan de vertrekplaats

Bekijk steeds de laatste berichten voor deze wandeling op www.wgbm.be

Verplaatst naar latere datum!! Cursus Zeisen in de Gentbrugse Meersen

Vanwege Corona-maatregelen is deze opleiding verplaatst naar een latere datum in mei. Zodra deze datum bekend is, zullen we hem via de website communiceren.

Op vraag van de vrijwilligers hebben we Terratools uitgenodigd om een cursus zeisen te organiseren in de Gentbrugse Meersen. Deze gaat door op zaterdag 9 mei van 08:00 tot 16:00 ter hoogte van de ingang in de Gentbruggekouter.

Zeisen is weer helemaal in (of misschien nooit echt weg geweest). Het is een van de weinige manieren om nattere graslanden te verschralen en bloemenrijker te maken zonder schade aan te richten door zware machines. Het is bovendien een rustgevende activiteit: midden in het groen, geen haast, geen lawaai.

Had je altijd al eens met een zeis willen werken, maar wist je niet hoe daar aan te beginnen? Dan is deze zeiscursus van 1 dag misschien wel iets voor jou. Tijdens de cursus worden geen grote oppervlaktes gemaaid, integendeel. Er wordt namelijk heel sterk geconcentreerd op een goede techniek. Kwaliteit dus in plaats van kwantiteit. Naast techniek leer je ook hoe het zeisblad vlijmscherp te houden. Terratools voorziet zelf materiaal, dus je hoeft behalve een picknick en drinken niets te voorzien.

De plaatsen zijn beperkt. Wacht dus niet te lang.

Disclaimer:
Natuurpunt en de WGBM verdienen niets aan deze opleiding: we hebben Terratools enkel terrein beschikbaar gesteld zodat er in Gent een opleiding kon doorgaan. Natuurpunt en de WGBM zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van de opleiding.

Zo 23 feb 2020 : 14h30 : Maandwandeling : Bomen herkennen in de winter

Zondag 23 februari 2020: 14h30 : Maandwandeling in de Gentbrugse Meersen: Bomen herkennen in de winter!

UPDATE : Er wordt ruw weer voorspeld. Wij zullen zondag op de startplaats beslissen of de wandeling doorgaat.

Hoe kunnen we onze inheemse bomen & struiken herkennen in de winter? Elke boom heeft wel iets speciaals. Knoppen, schors, afgevallen bladeren en vruchten brengen hopelijk soelaas. Trouwens hoe overwinteren bomen? Kom er achter tijdens een geleide wandeling door de Gentbrugse Meersen waar we nagaan welke strategieën er gebruikt worden om te overleven in de winter.

Vertrek om 14.30 uur, terug rond 17.00 uur. Afspraak in de Boer Janssensstraat in Gentbrugge. Breng zeker regenkledij en stevig schoeisel mee. Een loepje kan nuttig zijn. Deze tocht is niet geschikt voor minder mobiele wandelaars.

Bereikbaarheid: bus 3 eindhalte DC Gentbrugge op 10 minuten wandelen, bus 9 of 20 eindhalte Groeningewijk ligt aan de vertrekplaats

Uitzonderlijk kan deze activiteit wegens weersomstandigheden afgelast worden, of van thema veranderen. Laatste nieuws op deze website.

Zo 26 jan 2020 : 14h30 : Wintervogels in de Meersen

Zondag 26 januari 2020: winterwandeling in de Gentbrugse Meersen.

Deze wandeling vindt plaats tijdens het Grote Vogeltelweekend. Een ideaal moment om op zoek te gaan naar vogels die niet naar het zuiden reizen om de winter te ontvluchten. Er zijn ook vogels die speciaal naar onze meersen komen om te overwinteren. Tijdens deze maandwandeling bekijken we deze overwinterende (water)vogels en proberen te begrijpen waarom ze hier aanwezig zijn.

Vertrek om 14.30 uur, terug rond 16.30 uur. Afspraak in de Boer Janssensstraat in Gentbrugge. Voorzie regenkledij en stevig schoeisel. Vergeet je verrekijker niet.

Bekijk steeds de laatste berichten voor deze wandeling op deze site.

Bereikbaarheid: bus 3 eindhalte DC Gentbrugge op 10 minuten wandelen, bus 9 of 20 eindhalte Groeningewijk ligt aan de vertrekplaats