‘Vieze modder? Mensen weten niet meer hoe natuur eruitziet’

Bron: De Standaard, 20/04/2015, Wouter Woussen

Moet de Schelde tussen Gent en Melle weer bevaarbaar worden of uitsluitend natuurgebied blijven? Milieuverenigingen en buurtbewoners willen het laatste, het agentschap Waterwegen en Zeekanaal wil het eerste. Minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) zal de knoop moeten doorhakken.

‘Hé godver!’ Een wielertoerist remt voor een groep afgestapte fietsers op een jaagpad langs de Schelde. Ze luisteren naar een man met een geplastificeerde foto van een eend. ‘De vrouwelijke bergeend,’ doceert hij, ‘heeft geen schutkleed, zoals de wilde eend, omdat ze in een hol broedt.’ De eendenkenner heet Marnix Aerssens, gidst bij Natuurpunt en heeft een missie: zo veel mogelijk mensen overtuigen dat een slijkerig, doodlopend stukje Schelde ten oosten van Gent eigenlijk een soort Zwin is met zoet water en dat dat zo moet blijven. ‘Veel mensen vinden het een vieze modderboel, maar ze weten niet meer hoe natuur eruitziet.’

Dat stukje Schelde, tussen Gentbrugge en Melle, was een belangrijke scheepvaartroute tot de aanleg van de Gentse Ringvaart in de jaren zeventig. De sluis van Gentbrugge ging na een tijd voorgoed dicht en het water kwam stil te staan, maar niet helemaal: omdat er verderop geen sluizen meer zijn, bewoog het mee met de zee. Met getijden, maar zonder stroming of baggerwerken, slibt een rivierarm dicht. Loos er ook nog eens ongezuiverd afvalwater in en je krijgt een dode greppel vol stinkende, giftige drab. De buurt leerde ’s zomers de ramen te sluiten. Als je je afvalwater wel zuivert, zoals sinds 2004 gebeurt, krijg je echter levensvatbare schorren en slikken, zoals in het Zwin, weliswaar met vervuild slib eronder.

Sluis

Het overheidsagentschap Waterwegen en Zeekanaal (WenZ), dat alle bevaarbare waterlopen in Vlaanderen beheert, zou dat Gentse Zwin liever weer bevaarbaar maken: slib weg, waterpeil omhoog, opnieuw stroming en, dankzij een sluis in Melle, zo goed als geen getijden meer. Een groep buurtbewoners, verenigd onder de naam GeZwint, en enkele mi-lieuverenigingen willen echter dat de Schelde tussen Gentbrugge en Melle blijft zoals ze nu is: onbevaarbaar, met volop getijden en misschien wat stromend water.

De plannen voor de sluis in Melle bestaan al sinds 2009. De strijd om de Schelde is al woeliger geweest dan de rivier zelf. Servaas Schutyser, een van de initiatiefnemers van GeZwint, verdenkt WenZ ervan zo gehecht te zijn aan bevaarbare waterlopen dat het geen alternatief wil zien. Michaël De Beukelaer, projectingenieur bij WenZ, ontkent dat. Volgens hem maakt een sluis de Schelde niet alleen bevaarbaar, maar is ze ook de goedkoopste manier om overstromingen te vermijden. Waar een berg slib ligt, kun je de omgeving niet afwateren. Een alternatief zonder sluis en met getijden kost volgens hem hoe dan ook meer, want zonder stroming moet je vaker baggeren.

Volgens Schutyser kun je overstromingen juist goedkoper vermijden als je het niveau van een rivier niet verhoogt. Als je bovendien meerekent wat het zal kosten om twintig hectare natuurgebied te compenseren, is de optie met een sluis volgens hem zelfs tientallen keren duurder. Hij ontkent niet dat er ook in een Gents Zwin gebaggerd moet worden, als je niet wilt dat het een Gents wilgenbos wordt, maar betwist dat de baggerwerken zo groot en duur zijn als WenZ ze ziet.

De bergeend

De politiek evolueert in de richting van de actievoerders. Het stadsbestuur van Gent, dat aanvankelijk voor een bevaarbare Schelde was, is al jaren tegen, net als de gemeente Destelbergen. Op de vooravond van een actiedag voor het Gentse Zwin, afgelopen zondag, sprak ook de Gentse afdeling van de N-VA zich uit tegen de sluis. De Vlaamse minister van Mobiliteit en Openbare Werken, Ben Weyts (N-VA), kondigde daarop aan dat zijn kabinet het dossier zal opvragen.

De actievoerders wachten met spanning af. Dat WenZ vorige week baggerwerken liet uitvoeren in Melle, wijst er volgens sommigen op dat ze stiekem hun plan al aan het uitvoeren zijn. Volgens WenZ is het louter onderhoud.

Natuurgids Marnix legt intussen aan zijn huiverende publiek uit wat er gebeurt met een nestelende bergeend als je een oever baggert tijdens het broedseizoen. Zijn hand beweegt als een dinosaurus die een prooi opslokt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s