ZO 23 AUGUSTUS 2020 : Vleermuizen in de Gentbrugse Meersen.

Tijdens het schemeren van de dag nemen onze gidsen jullie mee op een avondwandeling in ons prachtige gebied.
Uitgerust met een bat-detector gaan we op zoek naar vleermuizen in het bos, maar ook nemen we een kijkje in de ijskelders, waar de vleermuizen overwinteren.
Met wat geluk komen we verschillende soorten tegen.

Afspraak om 20u op de parking van Boer Janssensstraat te Gentbrugge.
Stevig schoeisel is aan te raden, samen met een zaklamp en een fluo-vestje.
Tegen 22u30 zijn we terug op de parking.

Belangrijk!
Wegens Corona-maatregelen zijn wij genoodzaakt enkele regels te volgen:

  • Blijf thuis als je je ziek voelt.
  • Iedereen (ouder dan 12 jaar) moet een mondmasker dragen (ook buiten).
  • Hou afstand van de deelnemers die niet in jouw ‘bubbel’ horen.
  • De inschrijvingen zijn beperkt tot 50 personen.  Klik hier om in te schrijven.

Hebt u verder nog vragen betreffende onze Belgische vleermuizen & COVID-19?
Dan kan u uitgebreide info terug vinden op de website van Natuurpunt: klik hier.

Bereikbaarheid:
– bus 3 eindhalte DC Gentbrugge, op 10 minuten wandelen;
– bus 9 of 20 eindhalte Groeningewijk (ligt aan de vertrekplaats).

Bekijk steeds de laatste berichten voor deze wandeling op onze site.

Slam de natuur

Slam de natuur is een project van Natuurpunt CVN. Bij Natuurpunt CVN kan je terecht voor vorming en opleidingen over natuur, klimaat en milieu, duurzame ontwikkeling en stilte over heel Vlaanderen.

Samen met de peter van Slam de natuur, Antwerps stadsdichter Seckou Ouologuem, nodigt Natuurpunt verhaalvertellers, slampoëten en woordartiesten uit in een natuurgebied om hun eigentijdse vorm van poëzie te filmen.

De eerste sessie ging door in onze eigen Gentbrugse meersen. Bekijk het resultaat door hier te klikken.

Sessie 1 – Giovanni Baudonck in de Gentbrugse meersen
Locatie: Gentbrugse meersen
Woordartiest: Giovanni Baudonck
Video: Steven Maenhout

Volg de sociale media voor meer sessies. #slamdenatuur #tijdvoornatuur

Geannuleerd!! Maandwandeling – eetbare-plantenwandeling

De huidige coronamaatregelen maken het niet mogelijk de eetbare-plantenwandeling van 21/06 op een veilige en comfortabele manier te laten verlopen. Voor de veiligheid van onze gidsen en van de wandelaars annuleren we daarom deze wandeling.

We hopen jullie in goede gezondheid en alle veiligheid te kunnen verwelkomen op een latere wandeling.

AANPASSING: woensdag 17 juni 2020 beheerdag

Na het succes van de beheerdag op 9 juni zullen we woensdagavond 17 juni (niet dinsdag zoals in een vorig bericht, sorry) verder de wilgenopslag in de afgraving ten zuiden van de E17 verwijderen. Vorige week is al een heel deel gedaan, maar nog niet alle wilgen zijn verwijderd. Dit is opnieuw een samenwerking van INBO, de groendienst van Stad Gent, de vrijwilligers van de WGBM. Heb je zin om opnieuw mee te helpen of kon je er vorige keer niet bij zijn en nu wel? Welkom!

Het doel van deze actie is de verwilging van de vogelzone naast de E17 tegen te gaan. De wilgen zijn namelijk nefast voor de natuurwaarden waar in deze zone naar wordt gestreefd. Hier streven we naar open ruimte voor weide- en watervogels. De jonge wilgjes zouden uitgroeien tot een bos en deze vogels open ruimte ontnemen.
De wilgjes zijn momenteel nog klein genoeg om ze zonder zwaar materiaal te verwijderen, al is er nu reeds heel wat graaf- en spitwerk vereist.

Wanneer: woensdag 17 juni van 19.00-22.00
Afspraakplaats: het brugje over de Rietgracht aan de uitkijkheuvel/ het speelbos (zelfde locatie van vorige week, zie foto onderaan)
Mee te brengen: zeker handschoenen, waterdichte schoenen en en lange broek. Spades, zeilen, baches en sleeplinten zijn ook zeker welkom.

Inschrijven is verplicht, want we mogen met niet meer dan 20 personen aanwezig zijn. Stuur hiervoor een mail naar freya@wgbm.be en laat weten met hoeveel personen je zal komen.

Dinsdag 9 juni 2020: verslag beheerdag

Goed weer is het halve werk. Of zoiets. We hadden hadden de weergoden in ieder geval aan onze kant dinsdagavond: droog en een zacht briesje om ervoor te zorgen dat we ons niet kapot zweetten tijdens het trekken en sleuren.

De afgraving ten zuiden van de E17 begint te verbossen. Vooral met wilgen, maar ook andere boompjes. Ze zijn nog geen meters hoog, maar zover willen we het dus niet laten komen. Dus hebben we er onze schouders onder gezet. We, dat zijn een 20-tal vrijwilligers die graag de handen uit de mouwen steken. We hadden meer geïnteresseerden, maar momenteel mogen we nog maar 20 personen toelaten.

We splitsten ons op in 2 groepen en namen elk een stuk van het terrein onder handen. Eentje trok meteen richting autostrade, de andere ging de kant van de Schelde op. Met eigen materiaal en spades die Natuurpunt ons geleend had, gingen we de wilgen te lijf.

Aan de kant van de autostrade werden vooral jonge wilgjes getrokken. In de richting van de Schelde viel het op dat de boompjes al wat potiger waren. Daar kwam meer graafwerk aan te pas en werden de boompjes met stevige wortelkluiten uitgegraven.

Van 19:00 tot 21:00 hebben we vooral getrokken. Daarna nog een uurtje opkuis om alle boompjes te verzamelen voor verwijdering. Dat verzamelwerk valt zeker niet te onderschatten. Als je zo’n aardkluit van enkele kilo’s een halve kilometer moet verslepen, voel je dat wel. Gelukkig hadden verschillende vrijwilligers zeilen meegebracht die het sleepwerk wat gemakkelijker maakte.

Drie uur volstond echter niet om zo’n groot terrein wilgenvrij te krijgen. We zijn dan ook al volop aan het kijken om een tweede beheerdag in te plannen. Info volgt.

Bedankt aan iedereen die meehielp en hopelijk zien we jullie tijdens de tweede sessie terug.

Dinsdag 9 juni 2020: beheerdag zuidelijke meersen

Dinsdagavond 9 juni zullen we zoveel mogelijk de wilgenopslag in de afgraving ten zuiden van de E17 verwijderen. Dit is een samenwerking van INBO, de groendienst van Stad Gent, de vrijwilligers van de WGBM … en hopelijk jij ook. We kunnen alle extra hulp gebruiken, dus als je graag wil meehelpen, ben je erg welkom.

Het doel van deze actie is de verwilging van de vogelzone naast de E17 tegen te gaan. De wilgen zijn namelijk nefast voor de natuurwaarden waar in deze zone naar wordt gestreefd. Hier streven we naar open ruimte voor weide- en watervogels. De jonge wilgjes zouden uitgroeien tot een bos en deze vogels open ruimte ontnemen.
De wilgjes zijn momenteel nog klein genoeg om ze zonder zwaar materiaal te verwijderen. Ook hopen we dat de regen van het weekend de grond zacht maakt.

Wanneer: dinsdag 9 juni van 19.00-22.00
Afspraakplaats: het brugje over de Rietgracht aan de uitkijkheuvel/ het speelbos (zie foto onderaan)
Mee te brengen: zeker handschoenen, waterdichte schoenen en en lange broek. Spades en kleine handzagen zijn ook zeker welkom.

Indien mogelijk, laat ons weten of je kan meehelpen. Je hoeft zeker niet de volle drie uur mee te helpen. Even bijspringen is zeker ook goed.
Stuur hiervoor een mail naar freya@wgbm.be.

Zondag 7 juni: Cursus zeisen

Nu de COVID-19 maatregelen langzaam aan versoepelen, kan de cursus zeisen van TerraTools die in mei voorzien was doorgaan. De opleiding is nu gepland op zondag 7 juni van 08:00 tot 16:00. Verzamelplaats: ter hoogte van de ingang in de Gentbruggekouter.

Let wel: deze opleiding is te betalen. Inschrijven is nog steeds mogelijk via TerraTools.

Disclaimer:
Natuurpunt en de WGBM verdienen niets aan deze opleiding: we hebben Terratools enkel terrein beschikbaar gesteld zodat er in Gent een opleiding kon doorgaan. Natuurpunt en de WGBM zijn niet verantwoordelijk voor de inhoud van de opleiding.

Maart 2020 : Wat is er te zien?

In Coronatijden zijn onze wandelingen in de Gentbrugse Meersen  afgelast. Wel is het natuurlijk nog mogelijk om alleen of in “bubbles” het terrein te verkennen. Aangezien dit soms het enige mogelijke vertier was,  hebben we meer in de meersen rondgewandeld dan andere jaren, wat de nodige leuke waarnemingen heeft opgeleverd!

Padden & kikkers overzet.

Alpenwatersalamander - Ichthyosaura alpestris
Alpenwatersalamander – Ichthyosaura alpestris

Statistieken Van Swedenlaan Koningsdonkstraat heen Koningsdonkstraat terug
Gewone pad (Bufo bufo) 31 1574 789
Bruine kikker (Rana temporaria) 5 147 52
Alpenwatersalamander 2 8

Door de zachte temperaturen kwam de padden- en kikkertrek reeds vroeg op gang. Normaal werden er alleen schermen gezet langs de Van Swedenlaan, doch na alarmerende berichten (doodgereden diertjes) op het einde van Koningsdonkstraat, werd er ook daar een actie “Paddenoverzet” op poten gezet. Onder impuls van Jacqueline werden er vooral tijdens de periode van 7 maart tot 19 maart heel wat diertjes overgezet. Op 10 & 11 maart werden er bvb telkens meer dan 300 padden overgezet. Jacqueline kreeg bijna dagelijks hulp van vrijwilligers (opgeroepen via FACEBOOK). Dagelijks was er hulp, waaronder veel gezinnen met kinderen, voor wie het soms een eerste kennismaking met de natuur betrof. Een groot succes. Dus dank aan de vele vrijwilligers!

Meer info over HYLA, de Amfibieën- en reptielenwerkgroep van Natuurpunt, evenals over de Bruine kikker en de Gewone pad:

https://www.hylawerkgroep.be/paddenoverzet

https://www.hylawerkgroep.be/amfibieen/bruine_kikker

https://www.hylawerkgroep.be/amfibieen/gewone_pad

 

Naast Padden en Bruine kikkers zijn er ook Groene kikkers. Tot 40 jaar geleden werd de Groene kikker als één enkele soort beschouwd. Intussen maakte het wetenschappelijk onderzoek het er niet simpeler op: de groene kikkers die vandaag in vijvers kwaken heten Meerkikkers, Poelkikkers, Bastaardkikkers en dan is er nog een hele rist genetische variaties. Niets is wat het lijkt. (extract artikel website Natuurpunt)

https://www.natuurpunt.be/nieuws/de-groene-kikker-bestaat-niet-meer-20180426

Bruine kikker koppel - Rana temporaria
Bruine kikker koppel – Rana temporaria

De gewone pad kent (zoals de meeste kikkers en padden) een uitwendige bevruchting. Het mannetje klampt zich via speciale paarkussentjes met de voorpoten vast aan het vrouwtje. Tijdens de paddenoverzet valt op dat bij koppeltjes (of triootjes of zelfs kwartetjes) inderdaad de mannetjes wel heel stevig aan de vrouwtjes vastzitten.

 

Meerkikker - Pelophylax ridibundus
Meerkikker – Pelophylax ridibundus

Tijdens de paartijd kwaken de mannetjes om een vrouwtje te lokken. Het geluid wordt versterkt door hun  kwaakblazen. Bij sommige kikkers is dit een inwendige blaas, maar de Groene kikker heeft 2 uitwendige kwaakblazen aan de zijkant van de kop. Groene kikkers zijn pas na 3 jaar volgroeid en beginnen dan pas met kwaken.

Sterrenschot
Sterrenschot

Sterrenschot (heksensnot)

Tijdens de paddenoverzet vormen de dieren een voorspelbare prooi voor allerhande roofdieren, zoals reigers. Tijdens de winter zijn de eitjes reeds opgeslagen in het lichaam van het vrouwtje. Het zijn zwarte eitjes omgeven door zweleiwit. Het vormt een compacte massa, pas in het water zwellen ze op. Als een reiger een amfibie heeft verorberd, zwelt het eiwit op in de maag van de reiger. De omvang ervan zorgt dat de reiger het geheel uitbraakt (=sterrenschot)

https://www.diersporengids.nl/sterrenschot/

 

Naar aanleiding van de paddenoverzet ,  maakte Lasse, een van onze twee jonge Gentbrugse Meersen ambassadeurs, er ons met een filmpje van bewust dat de beestjes wel degelijk hulp nodig hebben. Bekijk Lasses filmpje op Youtube door hier te klikken.

Solitaire bijen

Wilde Bijen zijn niet, zoals sommige mensen denken, verwilderde honingbijen. Het is een verzamelnaam voor solitair levende bijen en hommels. De levenswijze verschilt grondig van die van de honingbij. Bij de solitaire bijen heeft elk vrouwtje een eigen nestholte waarin ze eitjes legt.

Solitaire bijen zijn slechts enkele maanden  per jaar actief.

  • In die periode gaat elk vrouwtje op zoek naar een geschikte nestplaats. Meestal een gangetje in de grond of bestaande holten in hout, stengels of tussen stenen. (Bijenhotels)
  • Daarna wordt stuifmeel verzameld dat achteraan in de nestholte wordt opgestapeld
  • Eenmaal voldoende stuifmeel verzameld, legt het vrouwtje er een eitje. Hiervoor wordt dan een wand gebouwd van modder en speeksel, zodat er een cel ontstaat. Daarna wordt alles herhaald tot de holte volgebouwd is met cellen.
  • In de voorste cellen worden onbevruchte eitjes gelegd, hieruit zullen in het volgend voorjaar eerst de mannetjes komen. Deze vliegen rond de nestplek tot de vrouwtjes uitkomen die dan meteen bevrucht worden. Speciaal aan deze levenswijze is dat de solitaire bijen dus nooit hun nageslacht zien, want de volwassen bijen sterven zodra voldoende nesten belegd zijn. Solitaire bijen zijn heel belangrijke bestuivers.

Gehoornde metselbij - Osmia cornuta
Gehoornde metselbij – Osmia cornuta

Half maart is de tijd van de rondzwervende Gehoornde metselbijen (Osmai cornuta), vooral veelvuldig rond bijenhotels. Soms is een tuin ook wel een plaats waar solitaire bijen kunnen opgemerkt worden, hier Rosse metselbij – Osmia bicornis

Rosse metselbij - Osmia bicornis
Rosse metselbij – Osmia bicornis

Grote zijdebij - Colletes cunicularius
Grote zijdebij – Colletes cunicularius

In het Arbedpark ligt er een punt (monument) dwars door het park, herinnerend aan de vroegere ‘puntfabriek’. Op de zuidhelling konden we eind maart een massa (enkele honderden) Grote zijdebijen (Colletes cunicularius) aantreffen. Een leuk schouwspel. In de massa ook nog enkele Grijze zandbijen (Andrena vaga).

Grijze zandbij - Andrena vaga
Grijze zandbij – Andrena vaga

Vogels

Het afgegraven stuk aan de E17, lag er heel nat bij (zal later wel anders worden). Ideaal dus voor allerhande vogelwaarnemingen. Slobeend, Krakeend, Smient, Zomertaling, Kuifeend, Bergeend, Nijlgans, een Roodhalsgans tussen de Brandganzen, Wintertaling, Dodaars, Kievit, Grutto, Tureluur, Groenpootruiter, Scholekster, voor elkeen wat wils.

Meersen - afgegraven stuk aan E17

Meersen – afgegraven stuk aan E17

Grutto - Limosa limosa
Grutto – Limosa limosa

Roodhalsgans - Branta ruficollis
Roodhalsgans – Branta ruficollis

Kuifeend m - Aythya fuligula
Kuifeend m – Aythya fuligula

Ook zangvogeltjes verblijdden ons met hun melodisch gezang. Vb. Vrouwtje Roodborsttapuit (Saxicola torquata) en Winterkoning (Troglodytes troglodytes).

 

Roodborsttapuit v - Saxicola torquata
Roodborsttapuit v – Saxicola torquata

Winterkoning - Troglodytes troglodytes
Winterkoning – Troglodytes troglodytes

Planten

Qua planten zien we de eerste bloemen verschijnen. Sommige zeer klein (Vroegeling, Kleine veldkers, Grote ereprijs), andere wat groter (Groot hoefblad, Klein hoefblad), nog andere echt een voorbode van de lente (Speenkruid, Bosanemoon).

 

Speenkruid - Ficaria verna bulbilifer
Speenkruid – Ficaria verna bulbilifer

Bosanemoon - Anemone nemorosa
Bosanemoon – Anemone nemorosa

Grote ereprijs - Veronica persica

Grote ereprijs – Veronica persica

Klein hoefblad - Tussilago farfara
Klein hoefblad – Tussilago farfara

Groot hoefblad - Petasites hybridus

Groot hoefblad – Petasites hybridusGroot hoefblad (Petasites hybridus) is een overblijvende, functioneel tweehuizige, wollige tot spinragbehaarde plant. Ze bloeit einde winter, begin lente. Op de meeste plaatsen komt ze voor in grote groepen die, een beetje eigenaardig, meestal in hun geheel mannelijk of vrouwelijk zijn. De bloemen verschijnen voor de bladeren (ook bij Klein hoefblad), doch het blad verschijnt al voor de bloei ten einde is. Vaak zijn in de omgeving van vrouwelijke planten inderdaad geen mannelijke aanwezig, zodat er geen bestuiving mogelijk is. De verspreiding gebeurt dan ook in onze streken vnl. door wortelstokfragmenten.

Vroegeling - Erophila verna
Vroegeling – Erophila verna

Vroegeling (Erophila verna) heeft zijn naam niet gestolen. De zaden kiemen in de herfst en vormen dan reeds een bladrozet. Waar de grond wat opgewarmd is door de zon, verschijnt reeds zeer vroeg in ’t jaar een tapijt van kleine plantjes met kleine witte bloempjes. De Kruisbloemenfamilie dankt zijn naam aan de 4 kelkbladen en 4 kroonbladen die elk een kruis vormen. De kroonbladen van Vroegeling zijn diep ingesneden (lijken wel 8 kroonblaadjes). Dit is een duidelijk verschil met onze andere kruisbloemigen. Alleen Grijskruid (Berteroa incana) vertoont hetzelfde kenmerk.

Vlinders

Dagpauwoog - Aglais io
Dagpauwoog – Aglais io

Dagpauwoog (zeer algemeen) overwintert als vlinder en komt zo in het voorjaar als een van de eerste weer tevoorschijn. Later kunnen we de rupsen enkel vinden op de waardplant, de Grote brandnetel.

Mannetjes en vrouwtjes gelijken sterk op elkaar. Met een simpele truk echter te determineren.

Wanneer er wat aarde gegooid wordt in de buurt van de vlinder, en de vlinder vliegt op is het een mannetje. Enkel het mannetje vliegt op om te kijken wie zijn territorium heeft betreden.

 

Citroenvlinder - Gonepteryx rhamni
Citroenvlinder – Gonepteryx rhamni

Eveneens in het prille voorjaar te spotten is de Citroenvlinder (Gonepteryx rhamni). De mannetjes zijn felgeel en de vrouwtjes groenig wit. Vroeger weinig te zien in de meersen. Op de website van Natuurpunt vinden we dat in het voorjaar de Citroenvlinder zijn eitjes afzet op een uitlopende bloemknop of op de onderkant van de blaadjes van het Sporkehout (Rhamnus frangula) of Wegedoorn. In het kader van de Geboortebossen is er heel wat Sporkehout aangeplant, wat waarschijnlijk  de talrijker waarnemingen verklaart. Merk op dat de wetenschappelijke naam van de vlinder (rhamni) terug te vinden is in de naam van de waardplant (Rhamnus).

https://www.natuurpunt.be/pagina/dagpauwoog

https://www.natuurpunt.be/pagina/citroenvlinder

AFGELAST!!! Zondag 24 mei 2020 : Lentewandeling in de Gentbrugse Meersen

Vanwege Corona-maatregelen : AFGELAST!!! Zondag 24 mei 2020 : Lentewandeling in de Gentbrugse Meersen

Mei is een tijd waarin de natuur boomt! Tal van bloemen ontluiken, vlinders en libellen fladderen rond, vogels vliegen in het rond. Van alles te zien dus. Onze verwachtingen staan hoog.

Vertrek om 14.30 uur, terug rond 17.30 uur. Afspraak in de Boer Janssensstraat in Gentbrugge. Voorzie aangepaste kledij en stevig schoeisel. Vergeet je verrekijker en loepje niet.

Bereikbaarheid: bus 3 eindhalte DC Gentbrugge op 10 minuten wandelen, bus 9 of 20 eindhalte Groeningewijk ligt aan de vertrekplaats

Bekijk steeds de laatste berichten voor deze wandeling op www.wgbm.be